Opowiedziane

https://opowiedziane.ipn.gov.pl/ahm/swiadkowie/50990,Rayzacher-Maciej.html
2026-02-27, 00:03

Maciej Rayzacher

Aktor teatralny i filmowy, działacz opozycji antykomunistycznej w PRL, internowany w stanie wojennym.

Maciej Stanisław Rayzacher urodził się 10 stycznia 1940 r. w Warszawie. W 1962 r. ukończył  Państwową Wyższą Szkołę Teatralną i Filmową w Łodzi na Wydziale Aktorskim. Był aktorem warszawskich teatrów: w latach 1962-1965 Teatru Ziemi Mazowieckiej, 1965-1971 Teatru Klasycznego, 1971-1973 Studenckiego Teatru Satyryków STS, 1973-1980 Teatru Powszechnego. Największą popularność przyniosła mu rola kapitana Knothe w serialu tv „Czarne chmury” z 1973 r. Od 1962 członek SPATiF-ZASP. W latach 1976-1981 był współpracownikiem KOR, następnie KSS KOR, od 1977 do 1981 r. prowadził w domu hurtownię wydawnictw Niezależnej Oficyny Wydawniczej NOWA. W latach 1978-1980 udostępniał dom na wykłady TKN, był współorganizatorem biblioteki wydawnictw niezależnych w Teatrze Powszechnym. W okresie 1978-1980 założył i prowadził niezależne wydawnictwo fonograficzne Wolna Taśma, nagrywał, kopiował i kolportował taśmy, m.in. z poezją Czesława Miłosza, pieśniami patriotycznymi, występował jako aktor. Od 1978 do 1981 r. współpracownik Komitetu Samoobrony Chłopskiej Ziemi Grójeckiej. Od 1979 związany z Ruchem Gaudium Vitae. Wielokrotnie zatrzymywany, przesłuchiwany, poddawany rewizjom. Od 1980 został objęty zakazem występowania w filmach i TV oraz w większych salach teatralnych, pozbawiony możliwości zatrudnienia w zawodzie; w latach 1980-1989 występował w kościołach i Muzeum Archidiecezji Warszawskiej. W 1981 r., po rejestracji „S” RI, poprowadził wiec i występy na pl. Zwycięstwa w Warszawie. Od października do grudnia 1981 r. występował podczas strajku w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu i na uczelniach warszawskich. 

13 grudnia 1981 r. został internowany w Ośrodku Odosobnienia w Warszawie-Białołęce i Jaworzu, organizator (z innymi internowanymi) występów teatralnych. Zwolniony 20 marca 1982 r. Do 1989 r. był uczestnikiem akcji pomocowych, m.in. dla niepełnosprawnych przy kościele św. Jakuba w Warszawie.
W latach 1986-1989 instruktor w Polskim Związku Niewidomych. 

W 1989 r. członek KO „S” w dzielnicy Warszawa-Ochota, uczestnik przygotowań do wyborów. Od 1989 do 1991 r. referent w Stowarzyszeniu Wspólnota Polska. W latach 1990-1998 radny dzielnicy Warszawa-Ochota z listy KO, 1998-2006 w Radzie Warszawy z listy AWS. W latach 1991-1993 pełnił funkcję zastępcy dyrektora departamentu oświatowo-kulturalnego w Ministerstwie Obrony Narodowej. 1993-1994 wiceburmistrz dzielnicy Warszawa-Ochota, 1994-1996 doradca wojewody mazowieckiego, następnie dyrektor Wydziału Spraw Społecznych w Urzędzie Wojewódzkim w Warszawie, 1996-1999 zastępca dyrektora Urzędu Dzielnicy Praga-Południe. W latach 1999-2002 współzałożyciel i instruktor we Wspólnocie Chleb Życia. Od 2006 na emeryturze. Zaangażowany w pomoc Polakom na Wschodzie, głównie na Ukrainie i Litwie, m.in. w 1992 r. przyczynił się do wyremontowania kościoła farnego w Żółkwi; organizator pomocy finansowej dla dzieci Polaków na Litwie z rejonu Solecznikowskiego oraz wsi Podbrodzie. W 2011 r. prezes reaktywowanego Stowarzyszenia Razem.

Odznaczony Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (oba w 2007 r.).

Przejdź do relacji

Opcje strony