Opowiedziane

https://opowiedziane.ipn.gov.pl/ahm/swiadkowie/51005,Ramotowski-Janusz.html
2026-02-26, 20:40

Janusz Ramotowski

Członek kierownictwa Grup Oporu (m.in. sekcja transportu, odbiór  i dystrybucja sprzętu poligraficznego). Syn Józefa Ramotowskiego - szefa Wywiadu III Rejonu Obwodu Łomżyńskiego AK, zastępcy prezesa Obwodu Łomżyńskiego WiN.

Janusz Ramotowski urodził się 28 lipca 1950 r. w Janczewie k. Łomży. Syn Janiny (z domu Bednarek) i Józefa Ramotowskiego (pseud. „Skrzetuski”, „Kruk”, „Rawicz”), nauczyciela, żołnierza ZWZ, szefa wywiadu III Rejonu Obwodu Łomżyńskiego AK, zastępcy prezesa Obwodu Łomżyńskiego WiN. W notacji kwestia podziemnej działalności ojca stanowi ważny wątek (m.in. opowieść o aresztowaniu w 1944 r., ujawnieniu się w 1947 r., oraz powrocie „do lasu”, ukrywaniu się i zasadzkach przygotowywanych przez UB, schwytaniu w 1952 r.). Choć za swoją działalność ojcu groziła kara śmierci, w wyniku amnestii wychodzi z więzienia w 1956 r.

Już jako nastolatek przejawiał antypaństwową postawę: dzień przed 1-majowym pochodem wraz z kolegą ukradli przygotowane nagłośnienie. Ukończył Technikum Nukleoniczne w Otwocku (1968 r.). Należał do ZMS. Współorganizował (z Przemysławem Kociszewskim i Zbigniewem Ostrowskim) akcję plakatową w Otwocku nawołującą do bojkotu wyborów do Sejmu PRL i rad narodowych (1969 r.). W latach 1969–1977 należał do ZNP, lecz po awanturze związanej z obroną Andrzeja Celińskiego i „czystkami”, przez „nieprawomyślność robotniczą” został ze związku wykluczony.

W 1980 r. zakończył pracę w Instytucie Fizyki i zbudował własny warsztat samochodowy. Po wybuchu stanu wojennego został współzałożycielem i współpracownikiem (z Julianem Srebrnym, Dariuszem Zawrotnym, Ewą i Krzysztofem Kuranami) podziemnego pisma „Solidarność Walcząca” (m.in. organizator druku, transportu, kolporter). Tam trafił na kontakt do Teodora Klincewicza, z którym się zaprzyjaźnił (wielokrotnie podczas nagrania wraca do tej znajomości, kreśląc sylwetkę „Teosia”). Zaangażował się w działalność Grup Oporu (pseud. “Przem”): został technikiem, skonstruował wraz z kolegami „gadały” i wyrzutniki pirotechniczne pod ulotki. W nagraniu przytacza podziemne aktywności, wspomina produkcję butelek z benzyną do wykorzystania podczas manifestacji, czy akcje „zasmradzania”. Pojawia się również dramat i śmierć Piotra Mazurka.

Najważniejszą funkcją było kierowanie sekcją transportu RKW (wraz z Wojciechem Fabińskim oraz wsparciem Bogdana Sawickiego). Odpowiadał za kontakt z RKW Mazowsze i dystrybucję sprzętu do odbiorców. Od 1984 r. odbierał sprzęt przemycany zza granicy (Francja, Szwecja). Organizator  kanału przerzutowego „bibuły” za granicę (gł. „Tygodnik Mazowsze” do Paryża). Notacja jest przesycona wieloma barwnymi anegdotami związanymi z kolportażem, licznymi nielegalnymi magazynami, czy portalami milicji. Opisuje także federacyjną strukturę oraz hierarchię, jaka panowała wewnątrz Grup Oporu. Ta historia to też agenturalna infiltracja Grup, szczególnie w osobie Mariana Kotarskiego vel Pękalskiego (Świadek Historii kreśli perspektywę jego obecności oraz funkcjonowania wewnątrz podziemnego środowiska).

Kiedy zorientował się, że „bezpieka” depcze mu po piętach, zdecydował się na emigrację. 27 kwietnia 1985 r. wraz z rodziną wylatuje do Paryża. W latach 1985–1990 współpracował z Biurem Solidarności w Paryżu (szczególnie z Mirosławem Chojeckim i Piotrem Chruszczyńskim). Podczas przyjazdu M. Gorbaczowa do stolicy Francji brał udział w akcji sypania ulotek. Innym razem współorganizował akcję ulotkową na Łuku Triumfalnym i Katedrze Notre Dame.

Na emigracji zamieszkał w Miluzie, bywał pracownikiem na kontraktach czasowych, od 1988 r. zatrudniony w drukarni Imprimerie Braun SA/Burda Druck France. Podczas pielgrzymki Jana Pawła II  w 1988 r., przygotował wielki transparent Solidarności. Od 1990 r. współzałożyciel i działacz chrześcijańskich związków zawodowych (Confédération Française des Travailleurs Crétiens), do 2002 r. członek rady zakładowej i przedstawicielstwa załogi. W nagraniu wspomina jak wyglądały kontakty ze służbami francuskimi, dyplomatami, związkami zawodowymi czy Tajnymi Współpracownikami. W latach 1978 – 1987 rozpracowywany przez MO i MSW. Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2009 r.).

Przejdź do relacji

Opcje strony