Zdzisław Wardejn
Polski aktor teatralny i filmowy, jako dziecko przeżył wojnę i okupację niemiecką, w 1956 r. w Poznaniu znalazł się w centrum starć ulicznych protestujących mieszkańców miasta z siłami wojska i milicji PRL.
Zdzisław Wardejn urodził się 21 kwietnia 1940 r. w Warszawie. Jego rodzicami byli Anna z d. Cygańska i Zdzisław Wardejnowie. Ojciec, pochodzący z poznańskiej rodziny bankierów, z zawodu adwokat, jako oficer rezerwy WP zginął we wrześniu 1939 r. Zdzisław wychowywany był dalej przez samotną matkę, która szybko weszła do konspiracji i pełniła funkcję zaopatrywania ZWZ-AK w środki medyczne. W 1944 r. na krótko przed wybuchem Powstania Warszawskiego oboje przenieśli się na Suwalszczyznę, gdzie siostra dziadka prowadziła pensję i letnie szkoły. Zamieszkali w jednej z nich, w Nowinkach, miejscu jednoczesnego stacjonowania oddziału partyzanckiego. W czasie kiedy nadciągała Armia Czerwona Niemcy zorganizowali lokalną obławę, z której Zdzisławowi wraz z matką udało się wydostać. Na ostatni okres wojny oboje trafili do Zalesia pod Warszawą. Krótko po jej zakończeniu matka została aresztowana przez UB, a następnie jako sposób na przetrwanie udało się jej dostać do szpitala psychiatrycznego. Zdzisławem zajęła się rodzina w Gliwicach. Tam kontynuował naukę w szkole podstawowej. Kiedy matka wyszła ze szpitala oboje wyjechali do Poznania i zamieszkali w domu po dziadku. Żeby Zdzisław nie chował się sam, matka adoptowała dziewczynkę jako drugie dziecko. Po ukończeniu szkoły podstawowej Zdzisław zdał egzaminy do technikum energetycznego. Interesował się sportem, został członkiem szkolnego kółka dramatycznego, wystąpił w pobliskim teatrze amatorskim. W czerwcu 1956 r. znalazł się w centrum „wypadków poznańskich”, został zatrzymany na trzy dni, a w tym czasie szukająca go matka błędnie zidentyfikowała zastrzelonego poznańskiego konduktora tramwajowego, jako swojego syna. Odbył się pogrzeb, a po tym jak Zdzisław z zatrzymania wrócił do domu długo trwało załatwianie formalności regulujących faktyczny stan rzeczy. Kiedy Zdzisław był w klasie maturalnej i odbywał praktyki w elektrociepłowni warszawskiej, podczas prac instalacyjnych w szkole teatralnej udało mu się w wyniku szczęśliwego trafu odbyć wstępną rozmowę rekrutacyjną, a później z sukcesem zdać egzamin na studia na Wydziale Aktorskim Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, które ukończył w 1961 r. W 1973 r. ukończył studia na Wydziale Reżyserskim tej samej uczelni. W latach 1961–1963 grał w Teatrze Lubuskim w Zielonej Górze, w latach 1963–1967 w Teatrze Polskim w Poznaniu, w latach 1967–1968 w Teatrze Rozmaitości w Krakowie. Następne występował w teatrach warszawskich: Narodowym (1968–1982), Ochoty (1983–1984), Nowym (1984–1993). W latach 1993–2005 i 2014–2018 był aktorem Teatru Dramatycznego. Zagrał w ponad stu filmach, wielokrotnie udzielał swojego dubbingu. Był dwukrotnie żonaty, jest ojcem trzech synów. Za zasługi dla polskiej kultury został odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2010) i Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2025).