Aktualnie znajdujesz się na:

Wyszukiwarka

Świadkowie

Jerzy Wacław Lipka

Generał brygady w stanie spoczynku, żołnierz Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej, prezes, a następnie Honorowy Prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, Honorowy Obywatel Miasta Węgrowa.

Jerzy Wacław Lipka („Jeżewski” „Leszczyc”) urodził się 28 marca 1914 roku w dzisiejszej Mławie (Wólka Mławska). W 1934 roku ukończył w Wilnie gimnazjum i rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Stefana Batorego. W 1935 r. rozpoczął kurs w Szkole Podchorążych Rezerwy w Grodnie, zwieńczony stopniem plutonowego podchorążego. W 1938 r. mianowany podporucznikiem. Zmobilizowany w sierpniu 1939 r. walczył w kampanii wrześniowej. Od listopada 1939, aż do swego aresztowania 23 grudnia 1944 r. przez NKWD, pozostawał oficerem służby czynnej, w konspiracji, walcząc z okupantem niemieckim na terenie Obwodu Węgrowskiego w Okręgu Wschodnim „Białowieża”. Służył kolejno w Tajnej Armii Polskiej, od września 1941 r. w Związku Walki Zbrojnej, od lutego 1942 r. w Armii Krajowej. Początkowo pełnił funkcję komendanta II Ośrodka Obwodu Węgrów, od jesieni 1942 r. został adiutantem Obwodu, a wiosną 1943 r. Komendantem Kedywu w Obwodzie. Kedyw Węgrowski, pod jego dowództwem, prowadził szereg akcji zbrojnych przeciw okupantom, oczyszczał teren ze szpicli i bandytów, wykonywał inne zadania dywersyjne jak np. niszczenie akt, rekwizycje, itp. Trzykrotnie przyjmował zrzuty, przygotowywał lotniska polowe dla przyszłego powstania, ochraniał też radiostacje KG AK.  W listopadzie 1943 r. wraz z ludźmi z Kedywu zdołali odbić dwóch aresztowanych przez Niemców żołnierzy AK. Walkę zakończył w stopniu kapitana jako oficer Armii Krajowej. Za męstwo w boju i wybitne zasługi wojenne otrzymał, na podstawie rozkazu Dowódcy AK z dn. 25 marca 1944 r., Krzyż OWVM, przyznany 3 maja 1944 r.

Gdy Komendant Okręgu Wschodniego zarządził akcję „Łańcuch”, mającą na celu wspólne uderzenie, 22/23 listopada, wszystkich terenowych oddziałów na jednostki niemieckie z zadaniem możliwie największych strat i wycofaniem się, tylko nielicznym oddziałom AK udało się pomyślnie wykonać rozkaz. Należał do nich Oddział Kedywu Węgrowskiego, pod dowództwem Jerzego Lipki, który zdobył sporo broni i zlikwidował
7 żołnierzy niemieckich. Nocą 22/23 grudnia 1944 r. został aresztowany i wywieziony do kopalni w Stalinogorsku, do obozu, skąd w 1946 r. zdołał wrócić do kraju. Nie załamał się, niezwłocznie rozpoczął studia w warszawskiej Wyższej Szkole Inżynierskiej im. Wawelberga i Rotwanda, której dyplom otrzymał w 1950 r. Cały czas działał społecznie jako sekretarz generalny w „Bratniaku”.

W latach pięćdziesiątych zaczął pracować jako inżynier kolejowy, generalny projektant szeregu obiektów, specjalista, zajmujący się głównie elektryfikacją kolei. Za swe zasługi dla kolejnictwa został odznaczony tytułem Przodującego Kolejarza, a za działalność społeczną w środowisku Złotymi Odznakami: Naczelnej Organizacji Technicznej i Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji, a także medalem Stowarzyszenia Elektryków Polskich. Zajął się również brydżem sportowym, osiągając wraz z drużyną, której został kapitanem, szereg zwycięstw na turniejach i zawodach brydżowych.

W 1956 r. rozpoczął czynną, częściowo niejawną działalność, biorąc udział w nawiązywaniu zerwanych kontaktów ze środowiskiem akowskim obwodu i okręgu węgrowskiego oraz warszawskiego. Miał również kontakty z Kołem AK w Londynie. Dzięki niemu wielu kolegów w Polsce otrzymało odznaczenia i ordery potwierdzone lub przyznane przez Kapituły działające przy legalnych władzach RP na Uchodźctwie. Sam przez rząd emigracyjny został odznaczony Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami za Akcję Burza i Węgrów, Krzyżem Armii Krajowej, Medalem Wojska Polskiego, Krzyżem Kampanii Wrześniowej.

Przez wiele lat był czołowym działaczem władz Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Na wniosek Starosty Węgrowskiego otrzymał z rąk prezydenta Lecha Wałęsy Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Zmarł 4 lutego 2010 r., został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Przejdź do relacji

Opcje strony

do góry