Andrzej Graffstein
Fizyk, świadek Powstania Warszawskiego.
Andrzej Graffstein urodził się 26 listopada 1926 r. w Poznaniu, gdzie spędził dzieciństwo. Jego ojciec był lekarzem, a matka, pochodząca z ziemiańskiej rodziny, zajmowała się domem. Pradziadek Andrzeja posiadał duży majątek ziemski na Ukrainie. Andrzej Graffstein miał młodszą siostrę Elżbietę. W Poznaniu uczęszczał do szkoły powszechnej, którą ukończył w 1939 r. Po wybuchu II wojny światowej ojciec Andrzeja odmówił wpisania się na volksliste. W styczniu 1940 r. rodzina została wywieziona do obozu przesiedleńczego na Głównej. Po likwidacji obozu przesiedlono ich do Sterdynii (pow. sokołowski). W drugiej połowie 1943 r. przenieśli się do Warszawy. Byli świadkami początku Powstania Warszawskiego. 15 sierpnia zostali wyrzuceni z domu przez Niemców i wraz z grupą ludności cywilnej wygnani do obozu przejściowego Dulag 121 w Pruszkowie, skąd udało się im uciec. Schronili się w leśniczówce w Puszczy Kampinoskiej. W obawie przed aresztowaniem niedługo potem wyruszyli na tułaczkę w stronę Poznania. Koniec wojny zastał ich we Wrześni. Tam Andrzej w czerwcu 1945 r. zdał maturę. W 1946 r. cała rodzina wróciła do Poznania i zamieszkała u znajomego aptekarza. W około 1950 r. rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Gdańskiej. Był potem na wydziale asystentem, ale został zwolniony po pół roku. Następnie pracował w Stoczni Gdańskiej jako kierownik działu spawalniczego, ale po pewnym czasie został zwolniony na podstawie fałszywych zarzutów. Kolejno podejmował pracę w fabryce - odlewni żeliwa, w Instytucie Teorii Maszyn PAN, był asystentem na Wydziale Mechanicznym Politechniki Warszawskiej gdzie prowadził zajęcia z dziedziny konstrukcji maszyn. Przez wiele lat pracował w Instytucie Badań Jądrowych, przemianowanym potem na Instytut Problemów Jądrowych, jako konstruktor aparatury związanej z fizyką i techniką jądrową. W 1962 r. otrzymał nagrodę za skonstruowanie i wykorzystanie selektora neutronów rezonansowych. W kolejnych latach uzyskał tytuł doktora. W całej pracy zawodowej przez wcześniejszą aktywność w duszpasterstwie akademickim był inwigilowany przez UB. Zmarł 6 listopada 2021 r. w Warszawie, został pochowany cmentarzu w Ołtarzewie.