Zdzisław Rachtan
Żołnierz Narodowej Organizacji Wojskowej, Zgrupowania Partyzanckiego AK „Ponurego” i I batalionu 2 pp Leg. AK „Nurta, podporucznik czasu wojny, porucznik rezerwy WP, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari. Zasłużony „kustosz pamięci” o Świętokrzyskich Zgrupowaniach Partyzanckich Armii Krajowej „Ponury”– „Nurt”.
Zdzisław Rachtan urodził się 9 marca 1924 r. w Starachowicach, syn Stefana i Jadwigi z domu Sułek. W czasie okupacji, od 1940 r. pracował jako robotnik w cegielni w Starachowicach. W październiku 1940 r. zaprzysiężony w Narodowej Organizacji Wojskowej - NOW. Aresztowany przez gestapo w lutym 1942 r., więziony w Kielcach do czerwca 1942 r. Od lipca 1942 r. do września poddany organizacyjnej kwarantannie. W NOW przeszedł szkolenie podoficerskie. W marcu 1943 r. włączony do oddziału dywersyjnego chorążego "Sęka"/"Szorta" Tomasza Wagi. Oddział ten w czerwcu 1943 r. został podporządkowany szefowi "Kedywu" Okręgu Radomsko-Kieleckiego Armii Krajowej, por./mjr. "Ponuremu" - Janowi Piwnikowi. Scalał on luźno chodzące oddziały różnych barw i utworzył z nich trzy zgrupowania: I - "Nurta" - Eugeniusza Gedymina Kaszyńskiego, II - "Robota" - Waldemara Szwieca, III - "Mariańskiego" - Stanisława Pałaca. Oddział "Szorta" znalazł się w I Zgrupowaniu "Nurta", które miało swoje miejsce postoju na Wykusie do października 1943 r. "Halny" był w oddziale "Szorta" awansowany kolejno do stopnia plutonowego i był dowódcą drużyny. W Zgrupowaniu "Nurta" przemianowanym w operacji "Burza" na I batalion 2 pp Legionów Armii Krajowej, walczył do rozwiązania Armii Krajowej, tj. 19 stycznia 1945 r. W 1945 r. awansowany na ppor. czasu wojny. Za walkę 27 sierpnia1944 r. pod Dziebałtowem odznaczony Krzyżem Walecznych (nr 32336), za walkę 29/30.10.1944 r. pod Lipnem i Chotowem otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari V klasy (nr 12988). Po rozwiązaniu Armii Krajowej, ostrzeżony w styczniu 1945 r. uniknął aresztowania przez Urząd Bezpieczeństwa (UB) i zamieszkał wraz z żoną Krystyną w Toruniu. W 1947 r. zdał maturę w gimnazjum dla dorosłych i rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Równocześnie pracował od 1945 do 1950 r. w Fabryce Wodomierzy i Gazomierzy w Toruniu. Zagrożony aresztowaniem przez UB przeniósł się wraz z rodziną (żoną, córką i synem) w 1950 r. do Warszawy. Pracę uzyskał w Polskich Wydawnictwach Gospodarczych, gdzie pracował do 1962 r. Urząd Bezpieczeństwa nie pozwolił mu na dokończenie przerwanych studiów. Ukończył je dopiero w 1962 r. na Uniwersytecie Warszawskim, uzyskując stopień magistra prawa. Od 1962 r. do 1982 r. pracował w Spółdzielczym Biurze Turystycznym TURYSTA. W czasie stanu wojennego, 31.12.1981 r. zwolniony, przeszedł na wcześniejszą emeryturę. Do żadnej partii politycznej nie należał. Od 1952 r. w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym działał na różnych stanowiskach i funkcjach. Uprawiał turystykę górską. W 1957 r. należał do inicjatorów i realizatorów utworzenia Środowiska Żołnierzy Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich Armii Krajowej PONURY-NURT. Był członkiem Rady Starszych tej nieformalnej, ale działającej skutecznie organizacji weterańskiej. Z jego inicjatywy Środowisko PONURY-NURT przystąpiło na prawach Okręgu do powstałego w Warszawie w 1990 r. Stowarzyszenia Żołnierzy Armii Krajowej, przekształconego następnie w Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej. W drugiej kadencji władz Związku pełnił funkcję wiceprezesa Zarządu Głównego. Na corocznej "koncentracji" żołnierzy PONUREGO-NURTA, w czerwcu 1995 r., w Wąchocku, wybrany został Przewodniczącym Zarządu Środowiska Żołnierzy Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich Armii Krajowej PONURY-NURT. Z jego inicjatywy, 25 maja 1996 r. Środowisko podpisało porozumienie ze Związkiem Harcerstwa Rzeczypospolitej. Porozumienie dotyczy przejęcia pałeczki w sztafecie pokoleń - kontynuacji działań prowadzonych przez Środowisko. Zgodnie ze statutem SZŻAK, "Halny" jako Prezes Środowiska (Okręgu) był członkiem Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Od 1995 r. "Halny" był również wiceprezesem Zarządu Fundacji Pomocy na Rzecz Żołnierzy Armii Krajowej im. gen. broni Leopolda Okulickiego "Niedźwiadka". Była to praca społeczna. Poza odznaczeniami bojowymi został odznaczony Krzyżem Armii Krajowej (nr 6113-1961 r.) oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1995 r.). Zmarł 26 stycznia 2014 r. w Warszawie.