Aktualnie znajdujesz się na:

Wyszukiwarka

Wspomnienia

Świadek historii
Sygnatura

N0751

W relacji między innymi

Świadek II wojny światowej, którą przeżył jako dziecko na terenie Zambrowa i okolic.

Jest rok 1939, Niemcy bombardują Zambrów. Henryk Ratyński ma zaledwie 2,5 roku. Wydawać by się mogło, że koszmar wojny jest mu zupełnie obcy, a już na pewno nie zostawi w nim żadnego wspomnienia. Mały Henio nie potrafi jeszcze nawet wymówić prawidłowej nazwy agresora, krzycząc „lecą jajeckie samoloty”. Tym niemniej w jego głowie pozostaje trwałe, traumatyczne wydarzenie. Oto jedna z niemieckich bomb spada na sklep spożywczy. Brat Pana Henryka wraz z kolegą Jankiem, spieszą ratować co się da z płonącego budynku. Wtedy pocisk uderza po raz drugi. Janek ginie na miejscu. Mama prowadzi nieświadomego tragedii Henia do sąsiadów, gdzie leżą zakrwawione zwłoki chłopaka. Chłopiec przygląda się im i ten obraz zostaje w jego pamięci na zawsze. „Wprost nie do wiary, niespełna trzyletnie dziecko, a mnie to zostało w pamięci, to wprost dziwne” – opowiada z przejęciem po wielu latach od tej tragedii.

Data urodzenia
24.02.1937 r.
Data nagrania
17.07.2025 r.
Miejsce nagrania
Centrala IPN, Warszawa, Polska
Realizacja
Biuro Edukacji Narodowej
Język
Polski

Biogram świadka

Opcje strony

do góry