Ewa Dałkowska
Aktorka teatralna, radiowa i filmowa. Współtworzyła zakazany w stanie wojennym Teatr Domowy.
Ewa Dałkowska urodziła się 10 kwietnia 1947 roku we Wrocławiu. Ukończyła polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim w roku 1970, a w 1972 Wydział aktorski w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej. Od 1975 r. do 2008 r. była związana z Teatrem Powszechnym w Warszawie. Na tej scenie zagrała szereg znaczących ról. W notacji opowiada o relacjach w środowisku aktorskim oraz kim wyjątkowym był dla niej dyrektor Zygmunt Hübner. Od 2008 r. była aktorką Nowego Teatru w Warszawie.
Uważała się przede wszystkim za aktorkę teatralną, choć również w filmie stworzyła wiele znakomitych kreacji. Debiutowała jeszcze jako studentka ostatniego roku PWST w „Nocach i dniach” Jerzego Antczaka. U Janusza Majewskiego wystąpiła w tytułowej roli w filmie „Sprawa Gorgonowej” (1977), zaś wybitną kreację stworzyła w filmie Andrzeja Barańskiego „Kobieta z prowincji” (1984).
Występowała w słuchowiskach Polskiego Radia, a w Teatrze Telewizji debiutowała zaraz po ukończeniu studiów u Ignacego Gogolewskiego w „Pannie Molierównie”. Śpiewała w Kabarecie Pod Egidą Jana Pietrzaka, na wrocławskich przeglądach Piosenki Aktorskiej, w Kabarecie Starszych Panów; przygotowywała własne recitale.
Po wprowadzeniu stanu wojennego, wobec zdelegalizowania NSZZ "Solidarność" i zaostrzającej się cenzury, sprzeciwiając się kneblowaniu wolności artystycznej, wspólnie z kolegami – Emilianem Kamińskim, Maciejem Szarym i Andrzejem Piszczatowskim – założyła nielegalny Teatr Domowy, jedyną tego typu instytucję w Polsce. Drugoobiegową działalność zainaugurowali 1 listopada 1982 r. w jej mieszkaniu na warszawskim Ursynowie przedstawieniem pt. "Wszystkie spektakle zarezerwowane nr 2 – Przywracanie porządku" w reż. Elżbiety Bukowińskiej. Autorami piosenek byli Jacek Kaczmarski i Jan Krzysztof Kelus. Teatr Domowy podczas swojej działalności gościł w wielu miastach, w mieszkaniach prywatnych, salach parafialnych i w plenerze. Podczas jednego ze spektakli we Wrocławiu doszło do jedynej przez te lata „wpadki” - wkroczyli funkcjonariusze SB, aktorzy zostali zatrzymani wraz z publicznością i właścicielem mieszkania, a przedstawienie oglądało wówczas 127 widzów. Teatr działał do 1989 r.
Aktorka była cały czas aktywna zawodowo, jeszcze w kwietniu 2025 r. przygotowywała się do kolejnej, filmowej roli. Zmarła 8 czerwca 2025 r.
Otrzymała wiele nagród, m.in. Nagrodę im. Leona Schillera (1978 r.), czy Feliksa Warszawskiego za rolę Elizabeth Costello w przedstawieniu "Koniec" Krzysztofa Warlikowskiego w Nowym Teatrze w Warszawie (2011 r.). Odznaczona m.in. Srebrnym Medalem Gloria Artis-Zasłużony Kulturze (2007 r.). Prezydent Andrzej Duda nadał pośmiertnie Ewie Dałkowskiej Krzyż Komandorski z Gwiazdą Odrodzenia Polski.